Ngũ Hành Trong Phong Thủy

NGŨ HÀNH


Theo triết học cổ Trung Hoa, tất cả vạn vật đều phát sinh từ năm nguyên tố cơ bản và luôn luôn trải qua năm trạng thái được gọi là: Mộc, Hỏa, Thổ, Kim và Thủy  Năm trạng thái này, gọi là Ngũ hành (五行), không phải là vật chất như cách hiểu đơn giản theo nghĩa đen trong tên gọi của chúng mà đúng hơn là cách quy ước của người Trung Hoa cổ đại để xem xét mối tương tác và quan hệ của vạn vật. 

Học thuyết Ngũ hành diễn giải sự sinh hoá của vạn vật qua hai nguyên lý cơ bản (生 - Sinh) còn gọi là Tương sinh và (克 - Khắc) hayTương khắc trong mối tương tác và quan hệ của chúng.

  • Trong mối quan hệ Sinh thì Mộc sinh Hỏa; Hỏa sinh Thổ; Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc.
  • Trong mối quan hệ Khắc thì Mộc khắc Thổ, Thổ khắc Thủy, Thủy khắc Hỏa, Hỏa khắc Kim, Kim khắc Mộc.

Một số học giả trên cơ sở sinh và khắc lại bổ sung thêm chế hóathừa thắng và hạ nhục,bổ - tả thực chất là sự suy diễn ra từ hai nguyên lý cơ bản nói trên.

Năm nguyên tố và các nguyên lý cơ bản của Ngũ hành đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhiều lĩnh vực hoạt động của người Trung Hoa cũng như một số quốc gia. Từ thời cổ đại đến nay trong nhiều lĩnh vực như hôn nhân và gia đình, âm nhạc, hội hoạ, kiến trúc, y học cổ truyền, quân sự v.v.

Ngũ hành được ứng dụng vào Kinh Dịch, có từ thời kỳ nhà Chu (thế kỷ 12 TCN đến năm 256 TCN), một cuốn sách được coi là tác phẩm vĩ đại nhất trong lịch sử Trung Hoa về triết học.

 

BẢNG NGỦ HÀNH

Ngũ hànhMộcHỏaThổKimThủy
Hà Đồ32541
Cửu Cung3,495,8,27,61
Thời gian trong ngàyRạng sángGiữa trưaChiềuTốiNửa đêm
Bốn phươngĐôngNamTrung tâmTâyBắc
Bốn mùaXuânHạChuyển mùa (mỗi 3 tháng)ThuĐông
Thời tiếtGió (ấm)NóngẨmMát (sương)Lạnh
Màu sắcXanh LụcĐỏVàngTrắng/Da CamĐen/Xanh lam
Thế đấtDàiNhọnVuôngTrònNgoằn ngoèo
Vật biểuThanh LongChu TướcKỳ LânBạch HổHuyền Vũ
Mùi vịChuaĐắngNgọtCayMặn
Cơ thểGânMạchThịtDa lôngXương tuỷ não
Bàn tayNgón cáingón trỏNgón giữaNgón áp útNgón út
Ngũ tạngCan (gan)Tâm (tim)Tỳ (hệ tiêu hoá)Phế (phổi)Thận (hệ bài tiết)
Lục phủĐởm (mật)Tiểu trường (ruột non)Vị (dạ dày)Đại trường (ruột già)Bàng quang
Ngũ cănXúc giác, ThânThị giác, MắtThính giác, TaiKhứu giác, MũiVị giác, Lưỡi
Ngũ tânBùn phânMồ hôiNước dãiNước mắtNước tiểu
Xúc cảmGiậnMừngLoBuồnSợ
GiọngCaCườiKhócNói (la, hét, hô)Rên
Thú nuôiChóDê/CừuTrâu/BòHeo
Hoa quảMậnTáo tàuĐàoHạt dẻ
Ngũ cốcLúa mìĐậuGạoNgôHạt kê
Thập canGiáp, ẤtBính, ĐinhMậu, KỷCanh, TânNhâm, Quý
Thập nhị chiDần, MãoTỵ, NgọThìn, Tuất, Sửu, MùiThân, DậuTý, Hợi
Thiên vănMộc Tinh (Tuế tinh)Hỏa Tinh (Huỳnh tinh)Thổ Tinh (Trấn tinh)Kim Tinh (Thái Bạch)Thủy Tinh (Thần tinh)
Bát quái ¹Tốn, ChấnLyKhôn, CấnCàn, ĐoàiKhảm


Copyright © simamazon.com ®

Version 2.0 mobile support - Thiết kế website bởi: www.stv.vn